Tarıma Gönül Verenlerin Buluşma Noktası "Tarım Foruma" Hoşgeldiniz..

Hoşgeldin, Ziyaretçi: Giriş Yap Üye Ol


Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Fiğ (Vicia sp.)
#1
Fiğ (Vicia sp.)


Fiğler tek yıllık baklagiller içerisinde tarımı en fazla yapılan bitkilerin başında gelmektedir. Geniş bir alanda tarımı yapılır. Yani yarı tropik iklim kuşağında karasal alanda da serin nemli alanlardan yarı kurak alanlara kadar geniş bir alanda tarımı yapılır. Özellikle Akdeniz çevresinde orta Avrupa’da, Rusya’da ve Ortadoğu ülkelerinde yaygın olarak yetiştirilir. Çoğu eski dünya kökenli olmak üzere 150 kadar fiğ türü bulunmaktadır. Bu türler içerisinde 14 tanesinin tarımı yapılmaktadır. Ülkemiz doğal vejetasyonunda 59 fiğ türü yer almaktadır.

Tarımsal açıdan önem taşıyan fiğler:

1. Adi fiğ (Vicia sativa ) 6. Bozkır fiğ (Vicia monantha)
2. Tüylü fiğ (Vicia villosa) 7. Morçiçekli fiğ (Vicia atropwpurea)
3. Macar fiğ (Vicia pannonica) 8. Bakla (Vicia faba)
4. Koca fiğ (Vicia narbonensis) 9. Yalancı tüylü fiğ (Vicia dasycarpa)
5. Burçak (Vicia ervillia)


okxeQvb.jpg
Adi fiğ ( Vicia sativa )

Txp3LVwAb.jpg
Tüylü fiğ ( Vicia villosa )

fAZ9FVI.jpg
Macar fiğ(Vicia pannonica)

Dj1VHYlKC.jpg
Koca fiğ (Vicia narbonensis)

Fiğlerin genel özellikleri: Kültürü yapılan fiğlerin çoğu tek yıllıktır. Ancak tüylü fiğ (vicia villosa) bir iki yıllık olabilir. Genel olarak otsu yapıda olduklarından dolayı yatık ve yarı yatık olarak gelişirler. Bu özelliğinden dolayı ot üretimi amacıyla yapılan yetiştiricilikte tahıllarla karışım tercih edilir. Bu şekilde karışım halinde yetiştiriciliğinde sülükleriyle tahıllara tutunarak dik olarak gelişme sağlanır. Tahılların oranı fazla olması istenmez. %25-40 arasında olması istenir. Tahılların oranının fazla olması otun kimyasal yapısını değiştirir. Özellikle kalsiyum, magnezyum, fosfor oranında azalmalara neden olur. Bunun sonucunda da hayvanlarda tetani riski artar. Fiğlerde gövde yuvarlak veya köşeli olabilir. Anasaptaki boğumlardan dallar çıkar. Gelişmenin ilk devresinde daha sulu olan gövde olgunlaşmaya (hasada) doğru sertleşir. Ancak bu sertleşme hayvanların tercihini olumsuz yönde etkilemez. Yaprak çok sayıda yaprakçığın birleşmesiyle meydana gelmiştir. Yaprağın ucu sülükle sonuçlanmıştır. çiçekler yaprak koltuğundan çıkan sap üzerinde yer alırlar. Çiçeklerin renkleri birbirinden farklıdır. Çiçeklerin döllenmesiyle meydana gelen meyve içerisinde birden fazla tohum bulunur. Tohumların renkleri birbirinden farklıdır. Açık sarıdan siyaha kadar değişen renklerde tohumlar vardır.

İklim ve toprak istekleri: Fiğler genle olarak iyi bir gelişme gösterebilmeleri için serin iklim isterler. Kışların ılıman geçtiği, Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü yerde gelişmelerini sonbahardan itibaren başlayarak yaparlar. Yaz başlangıcında olgunlaşırlar. Kışları sert yerlerde gelişme ilkbaharda başlar. Olgunlaşma ise, yaz sonuna kadar devam eder. Kışa dayanıklılık bakımından fiğler arasında farklılık vardır. Kışa en dayanıklı olarak V. cracca (kuş fiği) görülür. Bunu V. villosa (Tüylü fiğ), V.narbonensis (Koca fiğ), V.pannonica(Macar fiğ) izler. Kurağa dayanıklı olanlar ise Tüylü fiğ ve Kuş fiği alır. Toprak bakımdan seçicilikleri yoktur. Ancak bazı türler belli topraklarda daha iyi gelişirler.

Fiğlerin kullanım alanları:

1. Yem bitkisi olarak = İster yalın isterlerse karışım halinde ekilsinler., fiğler iyi ot üretirler. Kışlık olarak ekilen yelerde fiğler hayvanlara kış döneminde yeşil yem sağlarlar. Kışı yumuşak geçen yerlerde hayvanlara yeşil yem sağlarlar. Kışı sert geçen yerlerde fiğ otu kurutularak kışın hayvanlara verilebilir. Fiğ otunda biçim zamanına bağlı olarak %12-20 arasında değişen ham protein oranı vardır. Çiçeklenme döneminde fiğler slaj olarak kullanılabilir.

2. Mera bitkisi olarak = Fiğler tek yıllık oldukları için mera bitkisi olarak fazlaca kullanılmazlar. Ancak sert tohumluğunun bulunduğu tüylü fiğden mera bitkisi olarak yararlanılır. Bunun yanında fiğ tahıl karışımları geçici mera tesislerinde kullanılarak hatvanların otlatılması sağlanmış olur. Geçici mera olarak yaygın fiğ (V. sativa), tüylü fiğ, macar fiğ, çavdar, yulaf, arpa daha çok kullanılır.

3. Yeşil gübre bitkisi olarak= Organik maddelerce fakir olan toprakları ıslah etmek amacıyla daha çok tek yıllık baklagiller kullanılır. Fiğlerde bu amaçla kullanılan baklagillerin başında gelmektedir. Toprağa sürülerek karıştırılan fiğler bir taraftan toprağı organik maddece zenginleştirirler, diğer taraftan köklerindeki nodezitelerle toprağı azotça zenginleştirerek verimliliğini artırırlar.

4. Ekim nöbetinde kullanılması: Ekim nöbetinde kullanılan fiğler den en fazla otu ve tanesinden yararlanılır. Ayrıca fiğlerden sonra ekilen bitkininde veriminde önemli artışlar sağlanır. Nadas alanlarında fiğler yetiştirilmek suretiyle bu alanların değerlendirilmesi yoluna gidilebilir.

Adi fiğ (Vicia sativa)

Ülkemizde en çok yetiştirilen fiğ türüdür. Ilıman bölgelerimizde kışlık olarak, kışı sert geçen bölgelerimizde ise yazlık olarak yetiştirilir. Ancak ister sonbahar isterse ilkbahar ekimi olsun, adi fiğ ekimi
erken yapılmalıdır. Adi fiğ yatma eğiliminde olduğundan ekimi genellikle tahıllarla karışık olarak yapılır (ot amacı ile yetiştiricilikte en fazla çavdar tercih edilir). Kuru şartlarda ot için 30-40 cm sıra arası verilerek dekara 10-15 kg tohum, dane için 50-60 cm sıra arası verilerek dekara 8-10 kg tohum ekilir. Karışık ekim yapılacak ise, dekara ekilecek fiğ tohumunun 1/3’ü kadar tahıl tohumu karıştırılarak ekim yapılır. Fiğin ekim derinliği ortalama 3-4 cm’dir. Fiğ yetiştirilen topraklara çiftlik gübresi ve fosforlu gübre verildiğinde, imkan varsa sulama yapıldığında ot ve dane verimi artar. Fosforlu gübreleme ekimden önce veya ekim sırasında, sulama ise çiçeklenme döneminden önce yapılmalıdır. Ot için biçim, en alt baklaların dolgunlaştığı bir dönemde tırpanla veya çayır biçme makinesiyle yapılır. Biçilen fiğler kurutulduktan sonra balyalanır ve ambara taşınır. Dane üretimi için fiğlerin alt boğum baklalarının olgunlaşması beklenir. Bakla çatlamasına izin verilmeksizin, orakla veya biçim makinesiyle biçilen fiğler kurutulduktan sonra harman makinesiyle harman edilir. Fiğden dekar başına bir tonun üzerinde yeşil ot ve 100 kg’a yakın tohum elde edilebilir.

DJAKG.jpg
Ara
Cevapla


Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar:
1 Ziyaretçi